Nauka dla Społeczeństwa II

NAZWA ZADANIA: Przeciwdziałanie przestępczości farmaceutycznej stanowiącej zagrożenie dla zdrowia społeczeństwa
KIEROWNIK: dr hab. Agata Błażewicz, prof. NIL
DOFINANSOWANIE: 1 956 000 zł
CAŁKOWITA WARTOŚĆ PROJEKTU: 2 434 000 zł
OKRES REALIZACJI: 28.03.2024-28.03.2026
NUMER UMOWY: NdS-II/SN/0270/2023/01

Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Nauka dla Społeczeństwa II”

OPIS DZIAŁANIA: Przestępczość farmaceutyczna i narkotykowa to problem, z jakim zmaga się i będzie zmagał się współczesny świat. Wzrastająca skala tego zjawiska, dynamiczne zmiany jakim ulega rynek produktów sfałszowanych i nielegalnych oraz zagrożenia zdrowia i życia ludzi jakie niesie przyjmowanie takich produktów, implikują naglącą konieczność systematycznego monitorowania zarówno legalnego, jak i nielegalnego obrotu produktami leczniczymi, suplementami diety, produktami zawierającymi substancje dopingujące czy nowe narkotyki syntetyczne. Narodowy Instytut Leków jest rozpoznawalny jako jednostka aktywna w obszarze przeciwdziałania przestępczości farmaceutycznej i narkotykowej. W celu podnoszenie jakości i dążenia do przełomowości badań naukowych, zwiększenia międzynarodowej rozpoznawalności i umiędzynarodowienie polskiej nauki planowane są w projekcie szeroko zakrojone badania, obejmujące m.in. opracowanie i optymalizację instrumentalnych metod analitycznych: wysokorozdzielczej tandemowej spektrometrii mas (LC-MS), rentgenowskiej dyfraktometrii proszkowej (XRPD), magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR) i spektroskopii w podczerwieni (FT-IR) pod kątem wykrywania i ujawniania nowych form przestępczości farmaceutycznej, monitorowanie aktualnej sytuacji na polskim rynku legalnym i nielegalnym, upowszechnianie uzyskanych wyników na arenie międzynarodowej oraz działania na rzecz uświadamiania społeczności krajowych i europejskich o zagrożeniach płynących z badanego procederu. Wyniki prowadzonych w NIL analiz farmaceutyczno-kryminalistycznych produktów leczniczych, suplementów diety, produktów zawierających substancje dopingujące czy nowe narkotyki syntetyczne będą miały istotny wpływ na ochronę zdrowia i życia ludzi. Opinie przygotowane na podstawie uzyskanych wyników i wykrytych szkodliwych substancji będą zawierały opis wpływu tych substancji na zdrowie i życie ludzi oraz ocenę stopnia narażenia potencjalnych pacjentów i konsumentów zażywających szkodliwe substancje. Zoptymalizowane w NIL metody będą mogły być implementowane w ośrodkach badawczych i kontrolnych zajmujących się analizą farmaceutyczną, antydopingową i kryminalistyczną, a uzyskane rezultaty będą wskazówką dla odpowiednich służb i instytucji związanych z ochroną zdrowia publicznego, zmagających się z kontrolą zafałszowań leków, suplementów diety, dopingu czy nowych narkotyków syntetycznych. Podjęte w NIL wielowymiarowe działania począwszy od wykrycia i ujawnienie szkodliwych substancji, przez zaalarmowanie służb i instytucji związanych z ochroną zdrowia publicznego oraz potencjalnych pacjentów i konsumentów, po wpływ na orzecznictwo i zmiany w ustawodawstwie, przyczynią się do wyeliminowania znacznej części produktów stanowiących zagrożenie dla zdrowia i życia oraz spadku liczby zatruć nowymi substancjami psychoaktywnymi i ograniczenie szkód zdrowotnych.