Sfałszowane leki

Skala zjawiska

Handel sfałszowanymi produktami leczniczymi jest bardzo atrakcyjny dla organizacji przestępczych. Zachęcone dużymi profitami finansowymi i minimalnym ryzykiem wykrycia oraz karalności, wykorzystują one możliwości, jakie niesie ze sobą łatwość przepływu towarów oraz brak efektywnych systemów kontrolnych. Procederem tym zajmują się zarówno grupy małe (2-5 osób), średniej wielkości (ok. 10 osób), jak i duże międzynarodowe organizacje przestępcze, grupy mafijne, terrorystyczne, a także grupy specjalizujące się w cyberprzestępczości.

Od pewnego czasu mamy do czynienia także z nowym zjawiskiem: fałszowaniem leków bardzo drogich, np. leków przeciwnowotworowych oraz leków, na które jest duże zapotrzebowanie na całym świecie – leków przeciwwirusowych.

 

Najczęściej fałszowane są stałe postaci leków – tabletki, kapsułki, następnie roztwory (iniekcje) oraz maści i kremy. Na rynku spotkać można zarówno tandetne, oczywiste na pierwszy rzut oka podróbki, jaki i profesjonalnie przygotowane, trudne do identyfikacji fałszerstwa.

 

Jak nie dać się oszukać?

Bezpieczeństwo zapewni nam kupowanie leków jedynie z legalnych źródeł: w aptekach stacjonarnych i w tych aptekach internetowych, na których stronie widnieje odpowiednie logo – biały krzyż na zielonym tle. Po kliknięciu w logo użytkownik jest automatycznie przekierowywany do prowadzonego przez Główny Inspektorat Farmaceutyczny Krajowego Rejestru Zezwoleń Na Prowadzenie Aptek, gdzie może sprawdzić, czy dana apteka internetowa działa legalnie.

Stosowanie sfałszowanych leków – przykładowe konsekwencje

Każde zastosowanie leku zakupionego z niepewnego źródła oznacza zagrożenie dla życia i zdrowia pacjenta!

  • Brak substancji leczniczej w produkcie:
    • brak efektu leczniczego.
  • Wyższa dawka substancji leczniczej w produkcie:
    • działania niepożądane,
    • toksyczne działanie substancji leczniczej.
  • Niższa dawka substancji leczniczej w produkcie:
    • wydłużony okres leczenia, a w efekcie zwiększone koszty farmakoterapii,
    • ryzyko powstawania oporności antybiotykowej.
  • Inna substancja lecznicza w produkcie:
    • działania niepożądane,
    • maskowanie obrazu choroby.
  • Inna substancja pomocnicza w produkcie:
    • zmiana uwalniania i wchłaniania,
    • obniżenie trwałości produktu.

Konsekwencje społeczne wynikające ze zjawiska stosowania sfałszowanych leków

Nieefektywna terapia farmakologiczna przekłada się na pogorszenie stanu pacjenta, a tym samym na pogłębione koszty opieki zdrowotnej. W przypadku konsekwencji działań niepożądanych w postaci niezdolności przez pacjenta podjęcia pracy, zwiększają się także koszty opieki społecznej.

Nieświadome zastosowanie leków sfałszowanych skutkuje także utratą zaufania do służby zdrowia i systemu opieki zdrowotnej, producentów leków oraz organów kontrolnych państwa.

Fałszowanie leków przeciwdrobnoustrojowych – dodatkowe ryzyko

Statystyki są alarmujące – uznaje się, że niemal 50% leków przeciwdrobnoustrojowych na świecie może być sfałszowanych. W krajach rozwijających się liczba ta może sięgać nawet 76%. Według badań jakości WHO, brak substancji czynnej występuje w 7,6% najpopularniejszych antybiotyków, a wśród leków substandardowych (powstałych w legalnych źródłach, gdzie wada wynika np. z błędu technologicznego) – brak substancji czynnej występuje w 17,8% antybiotyków i 13% leków przeciwpasożytniczych.

Nawet 90% leków przeciwmalarycznych w Afryce to leki o obniżonej jakości.

Sfałszowane leki w Polsce – przegląd doniesień medialnych

Źródła policyjne alarmują (http://gazeta.policja.pl/997/archiwum-1/2018/numer-163-102018/165515,Viagra-z-gipsu.html): „Polska jest postrzegana przez WHO jako kraj wysokiego ryzyka pod względem podrabiania leków. Jest też krajem przerzutowym podrabianych farmaceutyków na Zachód. W ostatnich latach służby celne zatrzymywały rocznie od 100 000 do 160 000 podrobionych leków. (…) 430 tys. sterydów w ampułkach, 100 tysięcy tabletek viagry i 48 maszyn służących do ich produkcji znaleźli policjanci CBŚP w nielegalnej wytwórni farmaceutyków pod Koronowem we wrześniu 2016 roku. Zorganizowana grupa przestępcza podrabiała leki, znacząc produkty sfałszowanymi stemplami czterech międzynarodowych firm farmaceutycznych. Przedstawiciel jednej z nich obecny przy likwidacji wytwórni stwierdził, że była to największa na świecie nielegalna fabryka leków.”

Pozostałe materiały:

Handel:

  • Sprzedaż nielegalnych leków na potencję, październik 2018

http://www.lodzka.policja.gov.pl/ld/informacje/30706,Oferowal-do-sprzedazy-nielegalne-leki-na-potencje.html

„Policjanci z Wydziału dw. z Przestępczością Gospodarczą i Korupcją KMP w Łodzi zatrzymali 40-latka podejrzanego o nielegalną dystrybucję leków na potencję. Mężczyzna przyznał się policjantom do prowadzenia przestępczego procederu.”

  • Sprzedaż przez Internet leków na receptę, kwiecień 2018

http://www.policja.pl/pol/aktualnosci/157908,Zatrzymana-za-nielegalny-handel-lekami.html

„Policjanci zajmujący się przestępczością gospodarczą zatrzymali 33-latkę w Zgorzelcu. W jej mieszkaniu zabezpieczono lekarstwa, telefony i komputer, za pomocą których dokonywała dystrybucji leków. Zatrzymana, od 2017 roku za pomocą portalu internetowego, na terenie Polski i Republiki Czeskiej, wprowadzała do obiegu lekarstwa dostępne tylko na receptę. Dodatkowym zagrożeniem był fakt, że były to lekarstwa neurologiczne, które stosować można wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarza. Ich przedawkowanie, w przypadku przeciwwskazań, zagraża zdrowiu i życiu człowieka.”

  • Sprzedaż przez Internet leków wczesnoporonnych, wrzesień 2017

http://www.policja.pl/pol/aktualnosci/148149,Nielegalny-handel-lekami-wczesnoporonnymi.html

Produkcja:

  • nielegalne sterydy, lipiec 2018

http://www.cbsp.policja.pl/cbs/aktualnosci/161574,Potezny-cios-CBSP-w-rynek-nielegalnych-sterydow.html

  • leki na odchudzaniein. własnej produkcji sprzedawane w aptece internetowej we Wrocławiu, kwiecień 2017

https://www.newsweek.pl/polska/spoleczenstwo/nielegalna-apteka-i-fabryka-lekow-ujawniona-przez-policje/rjg6vd5

http://www.policja.pl/pol/aktualnosci/141442,Nielegalnie-handlowali-lekami-pokrzywdzonych-jest-ponad-1000-osob-z-calego-kraju.html